ISO 45001 Belgesi İş Güvenliği Standardı İncelemesi

Blog - 23OCAK'20

ISO 45001 Belgesi İş Güvenliği Standardı İncelemesi

Hasan Şahap

Sektörleri heyecanlandıran yeni İş Güvenliği Standardı ISO 45001, artık hayatımızda…


Bir kuruluş, faaliyetlerinden etkilenebilecek insanlara, örneğin çalışanları, yöneticileri, müteahhitleri ya da ziyaretçileri ve özellikle de bu faaliyetleri yürütmek için kuruluşa bağlıysa, mesleğin gereği olarak insanlara zarar verme riskini en aza indirmesini sağlamaktan sorumludur.


ILO-Uluslararası Çalışma Örgütü'nün tahminine göre, iş hayatı faaliyetleri sonucunda, iş kazaları vb. durumlar için yılda 2,8 milyon ölüm gerçekleşiyor. En büyük çoğunluğu da yaralanmaların aksine, sağlık sorunları oluşturuyor. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği organizasyonları, iş faaliyetlerinden kaynaklanan kanserler sonucu yılda 660.000 ölüm olduğu tahminlerinde bulunuyor.


ISO, 2018 yılında İş sağlığı ve güvenliği (İSG) yönetim sistemi standardı ISO 45001’ i geliştirmiştir. Bu standartta hedef, amaçlanan sonucu, kuruluşların İSG risklerini yönetmelerini ve İSG performansını arttırmalarını sağlamaktır. İSG yönetim sisteminin uygulanması, sürdürülebilirlik girişimlerini desteklemek, insanların daha güvenli ve sağlıklı olmalarını sağlamak ve aynı zamanda karlılığı artırmak için kullanılabilecek bir kuruluş için stratejik bir karardır. Bir kuruluşun faaliyetleri, yaralanma veya sağlığı bozma riski oluşturabilir ve kendi adına çalışanlar için ciddi bir hastalık ve/veya ölümle sonuçlanabilir.


Sonuç olarak, kuruluşun uygun önleyici tedbirler alarak İSG risklerini ortadan kaldırması veya en aza indirmesi önemlidir.


Bir kuruluşun çalışanlarının İSG riskleri hakkında bilgi sahibi olmaları zorunlu gerekliliktir. Bu nedenle, çalışanların İSG yönetim sisteminin kurulmasına, uygulanmasına ve sürdürülmesine katılımı ve risklerin etkin bir şekilde yönetilmesini sağlanmasında görev almaları hayati öneme sahiptir. ISO 45001 Belgesi standart kriterleri, bir İSG yönetim sisteminin işleyişinde çalışanların katılımının gerekliliğinin yanı sıra bir kuruluşun çalışanlarının görevlerini güvenli bir şekilde yerine getirmeleri konusunda da yetkin olmalarını sağlama gereksinimini vurgulamaktadır.


ISO 45001 Belgesi İSG Yönetim Sistemi


ISO 45001 Belgesi ve Standardı Nedir?


Bir kuruluşun, yaralanma ve sağlığı bozacak hususları önleme konusundaki İSG performansını proaktif olarak iyileştirmesini sağlamak için uygulama rehber kriterleri ile iş sağlığı ve güvenliği (İSG) yönetim sistemi için gereksinimleri belirleyen Uluslararası Belge ve Standarda “ISO 45001 Belgesi ve Standardı” denir.


ISO 45001, büyüklüğü, türü ve niteliği ne olursa olsun her kuruluşa uygulanabilirliği amaçlanarak oluşturulmuştur. Tüm gereksinimlerinin bir kuruluşun kendi yönetim süreçlerine entegre edilmesi amaçlanmıştır. ISO 45001, bir kuruluşun İSG yönetim sistemi aracılığıyla işçi sağlığı, refahı, yaşam kalitesi gibi sağlık ve güvenliğin diğer yönlerini bütünleştirmesini sağlar.


Bununla birlikte, bir kuruluşun uyması gereken geçerli yasal gerekliliklerin de ele alınmasını sağlar.


ISO 45001 Ne Değildir?


ISO 45001, İSG performansıİ için belirli kriterler belirtmez ve bir İSG yönetim sisteminin tasarımı hakkında da belirleyici değildir.


Bir kuruluşun İSG yönetim sistemi, yaralanmaları ve sağlıksızlığın önlenmesinde kendi ihtiyaçlarını karşılamaya özel olarak hazırlanmalıdır. Neticede, düşük riskli küçük bir işletmenin nispeten basit bir sistem uygulamaya ihtiyacı olurken, yüksek riskli büyük bir organizasyonun daha sofistike bir yönetim sistemine ihtiyacı olabilir.


Standart, ürün güvenliği, mal zararı veya çevresel etkiler gibi konuları özellikle ele almaz ve bir paydaşına risk oluşturmadıkça, bu hususları dikkate almak için bir yapı gerektirmez.


ISO 45001 standart’ ın yasal olarak bağlayıcı bir belge olması amaçlanmamıştır. Kuruluşlar tarafından en iyi uygulamaları uluslararası ölçekte karşılayan bir İSG yönetim sistemi uygulamanın bir yolu olarak gönüllü kullanım için bir yönetim aracıdır.


ISO 45001 Faydaları Nelerdir?


ISO 45001 Faydaları Nelerdir?


ISO 45001 Belgesi için kurulan iş güvenliği yönetim sistemi, kuruluşa aşağıdaki gelişim faydaları sağlayacaktır;


İSG politikası ve İSG amaçlarının geliştirilmesi ve uygulanması konusundaki faydaları:


•Kuruluşun bağlamını dikkate alan, risklerini ve fırsatlarını, yasal ve diğer gereklerini dikkate alan sistematik süreçler oluşturma,


•Tüm faaliyetleri ile ilgili tehlikelerin ve İSG risklerinin belirlemeyi; bunları ortadan kaldırmak için çalışmayı veya potansiyel etkileri en aza indirmek için kontroller koymayı,


•İSG risklerini ve yasal ve diğer gereklerini yönetmek için operasyonel kontroller oluşturmayı,


•İSG riskleri konusunda artan farkındalığı,


•Uygun önlemleri alarak İSG performansını değerlendirmeyi ve iyileştirmeyi,


•Çalışanların İSG konularında aktif rol almasını sağlar.


Genel olarak, bir kuruluşun çalışmak için güvenli bir yer olarak tanınmasının teşvik edilmesini ve aşağıdaki gibi daha doğrudan sahip olacağı faydaları:


•Yasal mevzuat uyum yeteneklerinin geliştirilmesini,


•Genel olay maliyetlerinin azaltılmasını,


•Aksama sürelerini ve operasyonlardaki aksaklık maliyetlerini azaltmayı,


•Sigorta primlerinin maliyetini azaltmayı,


•Devamsızlık ve çalışan dönüşüm hızlarını azaltmayı,


•Uluslararası bir ölçüt sağladığının tanınmasını sağlar.


ISO 45001 Belgesini Kimler Alabilir?


ISO 45001 Belgesini Kimler Alabilir


ISO 45001 Belgesi standardı tüm kuruluşlar içindir. Sistemi uygulamak isteyen her kuruluş yapısı alabilir.


Kuruluşunuzun küçük işletme veya global boyutta bir şirket olması hiç önemli değildir. Ayrıca, Kâr amacı gütmeyen bir organizasyon, bir yardım kuruluşu, bir akademik kurum veya bir devlet departmanı/organı olması da fark etmez. Kuruluşunuz adına çalışan ya da faaliyetlerinden etkilenebilecek kişiler olduğu sürece, sağlığı ve güvenliği yönetmek için sistematik bir yaklaşım kullanmanın faydaları olacaktır. Standart, küçük ve düşük riskli operasyonlar tarafından, yüksek riskli ve büyük karmaşık organizasyonlar tarafından da aynı şekilde kullanıma sahiptir.


İSG Standart, işçi sağlığı ve iş güvenliği risklerinin ele alınmasını ve kontrol edilmesini zorunlu kılarken, etkinliği ve sürekli değişen bağlamını karşılamak için geliştirilmesinin sağlanması için yönetim sisteminden risk odaklı bir yaklaşım talep eder.


ISO 45001 Belgesi’ nin Diğer ISO Belgesi ve Standartlarla İlişkisi Nedir?


ISO 45001 Belgesi, ISO 9001 kalite belgesi, ISO 14001 çevre belgesi, ISO 22000 gıda belgesi, ISO 27001 bilgi güvenliği belgesi gibi diğer ISO belgesi yönetim sistemi standartlarına uygulanan üst düzey yapı yaklaşımını izler.


Standardı geliştirirken, OHSAS 18001 Belgesi Standardı ve Uluslararası Çalışma Örgütü' nün ILO–OSH Kuralları gibi diğer uluslararası standartların içeriğine ve ayrıca ILO'nun Uluslararası Çalışma standartları ve sözleşmelerin kriterlerine riayet edilmiştir. Standardı benimseyenler, yayından sonra, gereksinimlerini diğer standartlarla tutarlı bulacaklardır. Bu, mevcut bir İSG yönetim sistemi standardının kullanılmasından ISO 45001 İSG Standardının kullanılmasına nispeten kolay bir geçiş yapılmasını sağlayacak ve ayrıca diğer ISO yönetim sistemi standartlarının gereklilikleri ile kuruluşlarının genel yönetim süreçlerine uyumunun ve entegrasyonunun mümkün olmasını sağlayacaktır.


ISO 45001 Belgesi Standardı


ISO 45001 Standardı Ne Zaman Yayınlandı?


ISO 45001, Mart 2018 tarihinde yayınlanmıştır.


Standard a sahip olmak için; TSE’ den Türkçe pdf indir-satın alma seçeneğiniz bulunmaktadır. Orijinal standardı iso mağazasından da satın alabilirsiniz.


OHSAS 18001 Belgeniz var Şimdi Ne Olacak?


ISO 45001' in yayınlanmasından tam 3 yıl OHSAS 18001 standardı geri çekilecek ve şu anda OHSAS 18001'e göre sertifikalandırılmış kuruluşlar ISO 45001'e geçmek için üç yıllık bir süreye sahip olacaklardır.


ISO 45001'e entegre edilen ilkeler, standartlar ve uygulamalar, çalışan kaybı, çalışan talepleri ve yasal düzenleme potansiyel risklerini etkin bir şekilde azaltır. Ayrıca, bu standart diğer popüler ISO sistemlerine uyum sağlamak ve entegre olmak için geliştirilmiştir. Bu standart, Türkiye’ de ve dünyanın diğer ülkelerinde, belirli müşteri gereksinimlerine uymak için gereken çok sayıda standarda kolayca ve etkili bir şekilde uyum sağlayabilir.


ISO 45001 Neler Getirdi?


•Çalışanların yanı sıra liderliğin katılımını,


•İlgili tüm çalışan / işveren risk faktörlerinin daha iyi kontrolünü,


•Operasyonel tehlikeleri ve riskleri tanımlamak için geliştirilmiş süreçleri,


•Operasyonel risk faktörlerinin kontrolü, en aza indirilmesi ve / veya ortadan kaldırılması için daha iyi yöntemleri,


•Yasal belgeleri ve beklentileri yönetmek için gelişmiş yolları,


•Saha içi ve saha dışı süreçlerin başarılı bir şekilde izlenmesini ve ölçülmesini,


•İSG uygulamasına ve uyumuna çalışanın katılımını sağlamak için geliştirilmiş yöntemleri.


Türkiye’ deki şirket liderliği bu yeni küresel ISO 45001 çözümünün avantajlarından nasıl yararlanabilir?


Şirket Liderleri;


•Uygulanan İSG performansını stratejik planlama sürecine dahil ederek,


•Proaktif bir İSG yönetim sistemi geliştirerek,


•ISO ile ilgili konulara örgütsel bir saygı göstererek,


•İSG'nin tüm işlevlerine çalışan katılımını ve katkılarını destekleyerek,


•Verimli İSG yönetimi ve uyumluluğunun önemini ileterek,


•Üst yönetimin ISO 45001 uyumu, politikaları ve uygulamalarından sorumlu olan kişi olarak belirleyerek,bu avantajlardan yararlanabilir.


Kuruluşunuzu OHSAS 18001 Belgesi standardından, ISO 45001 Belgesi ve İSG standartlarına taşımak ya da yeni İSG iş güvenliği yönetim sistemi belgelendirmesini yapmak için; ISQ en doğru seçiminiz olacaktır.