ISO 9001 Belgesi, Sistemi ve Standardı Nedir?

Blog - 21OCAK'20

ISO 9001 Belgesi, Sistemi ve Standardı Nedir?

Hasan Şahap

Bu yazımızla belki, sorularınıza cevap bulmanıza ve ISO 9001’ in kuruluşunuzda neden fayda sağladığını öğrenmenize, Standart gereksinimlerinin ne olduğunu keşfetmenize yardımcı olabilir ve ISO 9001 Belgesi almak /ISO 9001 Sertifikası almak için atmanız gereken adımların neler olduğunu öğrenmenize yardımcı olabileceğimizi düşünmekteyiz.


Bilgileri incelemek için yazımızı okumaya devam edin…


ISO 9001 Hakkında Basit Temel Bilgiler


ISO 9001, Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO) tarafından yayınlanan Uluslararası Kalite Yönetim Sistemi standardıdır (KYS ya da İngilizce kısaltması QMS’ dir). Standart en son 2015 yılında güncellenmiştir ve ISO 9001:2015 belgesi standardı olarak adlandırılmaktadır. Bir standardın oluşturulması, yayınlanması ve güncellenmesi için, ISO 9001’in üye ülkelerin çoğunluğu tarafından kabul edilmesi ve böylece uluslararası kabul görmüş bir standart haline gelmesi gerekir. Bu standartta bu yapısı ile dünya çapındaki ülkelerin çoğunluğu tarafından kabul edildiği anlamını taşımaktadır.


ISO tarafından 2017 yılı sonu verileri analizlerine dayanarak açıkladığı bilgilerde, 1 milyonun üzerinde belgenin varlığı ve küresel durgunluğa rağmen, bir ISO 9001 kalite yönetim standardı uygulayan şirketlerin sayısının dünya genelinde hala sabit kaldığı görülmektedir.


ISO 9001 standardına destek olan standartlar, ISO 9000 ailesinde ISO 9001 gerekliliklerini destekleyen başka standartlarda bulunmaktadır. Bunlar; ISO 9000, ISO 9001'in arkasındaki şartları ve ilkeleri tanımlar, ISO 9004 terimleri ve tanımları, ISO 9002, bir ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemini daha başarılı hale getirmek için rehberlik eder.


ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi


Kalite Yönetim Sistemi Nedir?


KYS olarak kısa adı yaygın kullanılan “Kalite Yönetim Sistemi”, Bağlam, politikalar, süreçler, belgelenmiş prosedürler ve kayıtların toplamıdır. Bu dokümante bilgi yapısı, şirketinizin ürün veya hizmetinizi müşterilerinize nasıl yansıtacağınızı ve sunacağını düzenleyen iç kurallar kümesini tanımlar.


KYS’ nin İngilizce kısaltması olan QMS yani yönetim sistemi, şirketinizin ihtiyaçlarına ve sağladığınız ürün veya hizmetin ihtiyaçlarına göre uyarlanmalıdır. Ancak ISO 9001 standardı, bir KYS' nin başarılı olması gereken önemli unsurları kaçırmadığınızdan emin olmanıza yardımcı olacak bir dizi kılavuzluk sunar.


ISO 9001’ in Önemi Nedir?


Yukarıda belirtildiği gibi, ISO 9001, herhangi bir şirket için bir Kalite Yönetim Sistemi oluşturmak, uygulamak ve sürdürmek için uluslararası kabul görmüş bir standarttır. Her boyutta veya sektördeki kuruluşlar tarafından kullanılması amaçlanmıştır ve vergi kaydı olan herhangi bir kuruluş yapısı tarafından kullanılabilir. 9001 standart, küresel bir standart olarak, herhangi bir şirketin müşteri memnuniyetini ve iyileştirmesini sağlayacak bir sistem oluşturması için bir temel olarak kabul edilir ve bu nedenle birçok şirket bunu bir kuruluşun tedarikçi olması için asgari tedarikçi şartı olarak talep eder.


Süreçlerinizi denetlediğiniz ve onları denetleyen bir belgelendirme kuruluşuna sahip olduğunuzdan, müşterilerinizin direkt olarak kendilerinin şirketinizi denetlemesi gerekmez. Bu nedenle, ISO 9001'in birçok şirketin pazarda rekabet edebilmesi için bir gereklilik haline gelmiştir. Müşterilerinize ISO 9001'in eski versiyonunda 8 olan ve yeni versiyonunda 7’ ye düşen (8 prensip uygulamasını tavsiye ediyoruz) kalite yönetimi prensiplerine dayanan bir Kalite Yönetim Sistemi kurduğunuzdan emin olabilirsiniz. ISO 9001 standardının arkasındaki kalite yönetimi ilkeleri hakkında daha fazla bilgi için web sitemizin ana içeriklerini inceleyiniz.


Aslında, ISO 9001 öyle bir temel ve etkili bir standarttır ki, endüstri grupları belirli sektör gereksinimlerini eklemek istediklerinde, böylece kendi endüstri standartlarını oluştururken; buna havacılık endüstrisi için AS9100, tıbbi cihazlar endüstrisi için ISO 13485 ve otomotiv endüstrisi için IATF 16949 standartları da dahil edilir.


ISO 9001 Yapısı Nasıldır?


ISO 9001 Yapısı


ISO 9001 yapısı on bölüme ayrılmıştır. İlk üçü tanıtım niteliğinde olup, son yedi bölüm Kalite Yönetim Sistemi gerekliliklerini içermektedir.


7 bölüm de toplanan gereklilikler aşağıda belirtilmiştir;


Bölüm 1-Madde 4: Bağlam:


Kuruluş etkileşimde olduğu iç ve dış hususlarını içeren bağlamını açık ve net olarak oluşturmalı ve dokümante etmelidir.


Bölüm 2-Madde 5: Liderlik:


Liderlik gereklilikleri üst yönetimin KYS' nin uygulanmasında etkili olma ihtiyacını kapsar. Üst yönetim, müşteriye odaklanmayı sağlayarak, kalite politikasını tanımlayarak ve ileterek ve kuruluş genelinde roller ve sorumluluklar vererek, yönetim sistemine bağlılık göstermelidir.


Bölüm 3-Madde 6: Planlama:


Üst yönetim, KYS' nin devam eden işlevi için de plan yapmalıdır. Kuruluştaki sistemin riskleri ve fırsatları değerlendirilmeli ve iyileştirme için kalite hedefleri belirlenmeli ve bu hedeflere ulaşmak için planlar yapılmalıdır.


Bölüm 4- Madde 7: Destek:


İnsan kaynakları, binalar ve altyapı, çalışma ortamı, izleme ve ölçüm kaynakları ve kurumsal bilgiler dahil olmak üzere tüm kaynakları kontrol etme zorunluluğunu kapsayan, KYS için tüm kaynakların yönetimi ile ilgilidir. Bu bölüm aynı zamanda yetkinlik, farkındalık, iletişim ve belgelenmiş bilgilerin kontrol edilmesi (süreçleriniz için gerekli belgeler ve kayıtlar) ile ilgili gereksinimleri içerir.


Bölüm 5- Madde 8: Operasyon:


Operasyon gereklilikleri, ürün veya hizmetin planlanması ve yaratılmasının tüm yönleriyle ilgilidir. Bu bölüm, planlama, ürün gereksinimlerini gözden geçirme, tasarım, dış tedarikçileri kontrol etme, ürün veya hizmeti yaratma ve serbest bırakma ve uygun olmayan süreç çıktılarını kontrol etme gereksinimlerini içerir.


Bölüm 6-Madde 9: Performans değerlendirmesi:


Yönetim sisteminizin iyi çalışıp çalışmadığını izleyebilmenizi sağlamak için gereken şartları içerir. Süreçlerinizi izlemeyi ve ölçmeyi, müşteri memnuniyetini, iç denetimleri ve KYS' nin devam eden yönetim incelemesini değerlendirmeyi içerir.


Bölüm 7-Madde 10: İyileştirme:


Son bölüm, yönetim sisteminizi zaman içinde daha iyi hale getirmek için gereken gereksinimleri içerir. Bu, süreç uyumsuzluğunu değerlendirme ve süreçler için düzeltici eylemler yapma ihtiyacını da içerir.


ISO 9001 PUKÖ


Bu bölümler, süreç içindeki gelişmeleri sürdürmek ve sürdürmek amacıyla organizasyonun süreçlerinde değişimi uygulamak için bu unsurları kullanan PUKÖ (Planla-Uygula-Kontrol Et-Ölç ve Değerlendir) döngüsüne dayanmaktadır.


ISO 9001’ i Neden Tercih Etmelisiniz?


ISO 9001 'in faydaları fazla göz ardı edilemez; irili ufaklı şirketler bu standardı büyük maliyet ve verimlilik tasarruflarını keşfetmek, güvenceye almak ve güvenceye almak için kullandılar.


İşte bu avantajlardan bazıları;


Prestij ve güvenilirliği artırma:


Müşteri, tanınmış bir sertifikalandırma kuruluşu tarafından onaylandığınızı gördüğünde, müşteri gereksinimlerini karşılama ve iyileştirmeye odaklanan bir sistem uyguladığınızı anlarlar. Bu, söz verdiklerinizi yerine getireceğinize dair güvenlerini artırır.


Müşteri memnuniyetini artırma:


ISO 9001 kalite yönetim sisteminin temel ilkelerinden biri, müşteri gereksinimlerini ve ihtiyaçlarını belirleyerek ve karşılayarak müşteri memnuniyetini artırmaya odaklanmaktır. Memnuniyeti artırarak, tekrarlanan müşteri işlerini geliştirirsiniz.


Entegre olmuş süreçler:


ISO 9001'in süreç yaklaşımını kullanarak, yalnızca kurumunuzdaki bireysel işlemlere değil aynı zamanda bu işlemlerin etkileşimlerine de bakabilirsiniz. Bunu yaparak, kuruluşunuzdaki iyileştirme ve kaynak tasarrufu alanlarını daha kolay bulabilirsiniz.


Gerçeklere/Kanıta dayalı karar verme kabiliyeti:


İyi kanıtlara dayanarak kararlar almanızı sağlamak, kalite yönetimini başarısının anahtarıdır. Kararlarınızın iyi kanıtlara dayanmasını sağlayarak, sorunları düzeltmek ve kurumsal verimliliğinizi ve etkinliğinizi artırmak için kaynakları en iyi etkiye daha iyi hedefleyebilirsiniz.


Sürekli iyileştirme kültürü kazanımı:


Yönetim Sisteminizin ana çıktısı olarak sürekli iyileştirme ile zamandan, paradan ve diğer kaynaklardan tasarruf etmek için sürekli artan kazanımlar elde edebilirsiniz. Bunu şirketinizin kültürünü yaparak, işgücünüzü doğrudan sorumlu oldukları süreçleri geliştirmeye odaklayabilirsiniz.


Çalışanların sisteme katılımı/kazanımı:


Bu süreci iyileştirmek için en iyi çözümleri bulmalarına yardımcı olmak için bir süreç içinde çalışan insanlardan daha iyi kim olabilir? İş gücünüzü yalnızca yönetmeye değil, aynı zamanda süreçleri iyileştirmeye de odaklayarak, kuruluşun sonucuna daha fazla dahil olacaklar.


ISO 9001 Belgesi Nasıl Alınır?


ISO 9001 Belgesi nedir? ISO 9001 standart gerekliliklerine göre bir şirketin Kalite Yönetim Sisteminin Belgelendirilmesi’ dir.

Bu bölümümüzde bir şirketin ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi’ ni uygulama ve onay alma adımları ele alınmıştır.


Şirketiniz için ISO 9001 sertifikası, ISO 9001 gerekliliklerine dayalı bir KYS uygulaması, ardından KYS' nizi Standardının gerekliliklerini yerine getirmek üzere denetlemek ve onaylamak için ISQ gibi tanınmış bir belgelendirme kuruluşu ile işe başlamayı içerir.


Yönetimin desteği ve kuruluşun bağlamından başlayıp, KYS için müşteri gereksinimlerini tanımlayarak, Kalite Yönetim Sisteminin genel kapsamını ve uygulamasını birlikte tanımlayan kalite politikanızı ve kalite hedeflerinizi tanımlamanız gerekir. Bunlarla birlikte, kuruluşunuzun ürün veya hizmetinizi uygun şekilde oluşturması ve sunması için gerekli olan zorunlu ve ek süreçleri ve prosesleri oluşturmanız gerekecektir. Dahil edilmesi gereken zorunlu doküman ve kayırları ve şirket için gerekli olan diğer doküman ve kayıtları oluşturmak gerekir.


Dokümante bilgi oluşturma konusunda, şirketiniz tarafından dahili olarak yapabilir veya bir danışmanla çalışarak veya standart belgeler satın alarak yardım alabilirsiniz.


Tüm işlemler ve prosedürler yerine getirildiğinde, KYS' yi bir süre çalıştırmanız uygulama yapmanız ve veriler elde etmeniz gerekecektir. Bunu yaparak, sonraki adımlara geçmek için gerekli olan kayıtları toplayabilecek, sisteminizi denetleyip gözden geçirme ve sertifika alma başarısını gösterebileceksiniz.


Nihai uygulamaları yapmak ve şirketinizi onaylatmak için zorunlu adımlar;


Tüm belgelerinizi tamamladıktan ve uyguladıktan sonra, kuruluşunuzun başarılı bir sertifikasyon sağlamak için aşağıdaki adımları da gerçekleştirmesi gerekir:


İç denetim:


KYS süreçlerinizi kontrol etmeniz için iç denetim yapılır. Amaç, işlemlerin uygunluğunu onaylamak için kayıtların yerinde olmasını sağlamak ve aksi takdirde gizli kalacak sorunları ve zayıflıkları bulmaktır.


Yönetimin gözden geçirmesi:


Uygun kararlar almak ve kaynakları atamak için yönetim sistemi süreçleriyle ilgili gerçekleri değerlendirmek üzere yönetiminiz tarafından yapılan resmi bir inceleme.


Düzeltici faaliyetler:


İç denetim ve yönetim incelemesinin ardından, tespit edilen sorunların kök nedenini düzeltmeniz ve bunların nasıl çözüldüğünü belgelemeniz gerekir.


Şirket Belgelendirme Denetim süreci 2 aşamada gerçekleşir;


1. Aşama Denetimi (dokümantasyon incelemesi):


ISQ Belgelendirme denetçileri, dokümante bilgi yapınızın yani dokümantasyonunuzun ISO 9001 standart şartlarını yerine getirip getirmediğini kontrol edecektir.


2. Aşama Denetimi (Saha denetim):


Burada, ISQ belgelendirme kuruluşu denetçileri, belgelerinizin, kayıtlarınızın ve şirket uygulamalarının gözden geçirilmesiyle gerçek faaliyetlerinizin hem ISO 9001’ e hem de kendi gereksinimlerinizle oluşturduğunuz sisteme ait diğer belgelerinize uyumlu olup olmadığını kontrol edecektir.


Kişilerin ISO 9001 Eğitim ve Sertifikasyonları Nelerdir?


ISO 9001 Eğitim ve Sertifika


Kişilerin eğitimi ve belgelendirilmesinde, ISO 9001 ile ilgili kavramlar mevcuttur ve bireylerin seçebileceği bazı standart eğitim seçeneği bulunmaktadır. Bunlardan sadece ilki, bireyin bir belgelendirme kuruluşu için denetim yapabilmesi için belgelendirilmesi ile ilgili olup, diğerleri bu becerileri kendi şirketleri içinde kullanacak olanlar için çok faydalıdır;


ISO 9001 Baş Denetçi Eğitimi ve Sertifikası:


Bu, ISO 9001 KYS standardını anlamaya ve bu gereksinimleri karşılayan yönetim sistemlerini denetlemek için kullanmaya odaklanan dört ila beş günlük bir eğitim kursu. Kurs sonunda bilgi ve yeterliliği doğrulamak için yapılan bir sınavı içerir ve sadece bir bireyin bir sertifikasyon kuruluşunu denetlemek üzere onaylanması kabul edilebilir bir kursa tabidir.


ISO 9001 İç Denetçi Eğitimi ve Sertifikası:


Bu, genellikle yukarıdaki baş denetçi kursuna dayanan, iki veya üç günlük bir kurstur, ancak yeterlilik sınavını içermez, bu nedenle şirket.


ISO 9001 Temel (Standart) Eğitimi ve Sertifikası:


ISO 9001 standardı ve bunun nasıl uygulanacağı hakkında bilgi veren çeşitli kurslar sunulmaktadır. Bunlar 1 veya 2 günlük kurslar olabilir ve hatta materyali öğretme yöntemi olarak çevrimiçi e-öğrenme oturumlarını içerebilir. Bu kurslar, Standart hakkında genel bir bilgiye ihtiyaç duyanlar veya bir şirket içindeki uygulamaya katılacak olanlar için iyidir ve birçoğu bu seviyedeki katılımcılar için baş denetçi kursuna yatırım yapmaktan daha ekonomiktir.


ISO 9001 Belgesi Belgelendirmesi ve Eğitimleri için Firmamızın Uzmanları sizi bekliyor…